Καβουρονήσια 1 (εικόνα ορθοφωτοχάρτη).

Τα Καβουρονήσια βρίσκονται στα νοτιοανατολικά της Πάτμου και συγκεκριμένα στα ανατολικά της μεγαλύτερης νησίδας Τραγονήσι. Πρόκειται για συστάδα δύο νησιωτικών εδαφών (Καβουρονήσια 1, Καβουρονήσια 2) με συνολικό εμβαδόν 0,004 τ.χλμ. (αντίστοιχα 0,003 και 0,001 τ.χλμ.) και συνολικό μήκος ακτογραμμής 0,403 χλμ. (αντίστοιχα 0,251 και 0,152 χλμ.).

Το βορειότερο μικρότερο τμήμα της συστάδας (Καβουρονήσια 2) ονομάζεται επίσης Ξέρα του Τρα(γ)ονησιού, πράγμα που εξηγεί και το ότι, ήδη πριν από τα μέσα του 19ου αιώνα, στους βρετανικούς υδρογραφικούς χάρτες η συστάδα στο σύνολό της αναφέρεται ως Trago Reef. Ας προστεθεί ότι στους ίδιους χάρτες το Τραγονήσι ονομάζεται Trago. Επομένως, η ονομασία Σκόπελος ή Σκόπελοι Τράγος με την οποία αναφέρονται τα Καβουρονήσια σε εκδόσεις της ελληνικής Υδρογραφικής Υπηρεσίας αποτελεί αντιδάνειο. Πάντως, η συστάδα, χωρίς να κατονομάζεται, απεικονίζεται και σε παλαιότερους χάρτες (16ος-18ος αι.) ως δύο κουκίδες στα ανατολικά του Τραγονησιού. Κατά την περίοδο της ιταλικής κατοχής των Δωδεκανήσων (1912-1943), στο πλαίσιο της πολιτικής εξιταλισμού των τοπωνυμίων που ακολουθούσε η ιταλική διοίκηση των νησιών, τα Καβουρονήσια ονομάζονταν Scogli dei Granchi.

Μετά την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων στην ελληνική επικράτεια (1948), η επικινδυνότητα των Καβουρονησιών για τη ναυσιπλοΐα και ακριβέστερα για τα πλοία που κατευθύνονταν στην Πάτμο από τα νοτιοδυτικά είχε επισημανθεί επανειλημμένα στην Υπηρεσία Φάρων του Πολεμικού Ναυτικού. Εύλογα λοιπόν, τον Ιούλιο του 1956, πλοίο της Υπηρεσίας Φάρων, το οποίο είχε σταλεί στην περιοχή της Πάτμου για τον ανεφοδιασμό των υπαρχόντων φανών, είχε διερευνήσει και τη δυνατότητα εγκατάστασης φανού στα Καβουρονήσια. Τελικά, στο μεγαλύτερο νοτιότερο τμήμα τους (Καβουρονήσια 1) ύψους 3,5 μέτρων εγκαταστάθηκε φανός για πρώτη φορά το 1967. Στους ελληνικούς φαροδείκτες ο πρώτος αυτός φανός περιγράφεται ως «σιδηρόπλεκτος κατασκευὴ ἐπὶ κυκλικοῦ θυλακίου» και αναφέρεται ότι χρησίμευε για την επισήμανση του Σκοπέλου Τράγος (Καβουρονήσια 2).

Καβουρονήσια 1. Άποψη από τα βορειοανατολικά.

Πηγές-Βιβλιογραφία: BUB, MSS 3612, f. 20a· WAM, MSS W 658, f. 81b, 84b· HOA, Patmos· IGM, Patmo· ICS 1939, 182· Ναυτιλιακαί οδηγίαι 1939, 217· εφ. Η Πάτμος, 31.07.1956, 4· Κρητικός 1961, 56, 166· Φαροδείκτης 1970, 292-293· Φαροδείκτης 1977, 140· Σκανδαλίδης 1994, 19, 113· Γιαγκάκης 1997, 22.

Συντάκτης: Γ.Κ.