Ο κόσμος του ελληνικού Αρχιπελάγους, κατά τη θεώρηση του ιστορικού Σπύρου Ασδραχά, είναι κατ’ εξοχήν μικρονησιωτικός και χαρακτηρίζεται γενικά από τη δυσαναλογία φυσικών πλουτοπαραγωγικών πηγών και δημογραφικού δυναμικού· γι’ αυτόν τον λόγο συγκροτεί ιστορικά μια “διάσπαρτη πόλη”. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη θεώρηση του Σ. Ασδραχά, το δίκτυο των επικοινωνιών των νησιών του Αιγαίου δημιουργεί συνεκτικότητες, οι οποίες επιτρέπουν την υπέρβαση αυτής της δυσαναλογίας και καθιστούν δυνατή την ισορροπία του συνόλου του Αρχιπελάγους∙ κατ’ αυτόν τον τρόπο διαμορφώνεται μια πλατιά συνάθροιση σε επικοινωνία και αλληλεξάρτηση, ένα “αστικό πολύπλεγμα”, στο οποίο η θάλασσα, προσφέροντας τη δυνατότητα συνέχειας και ενότητας, λειτουργεί ως “πεδιάδα”.
Πράγματι, φαινόμενα και θεσμοί που εμφανίστηκαν στην ιστορία δημιούργησαν συνεκτικότητες στο Αρχιπέλαγος, άλλες από τις οποίες το χαρακτήρισαν συνολικά και διαχρονικά, ενώ άλλες χαρακτήρισαν μόνο ορισμένα τμήματά του και σε συγκεκριμένες ιστορικές περιόδους. Η ναυσιπλοΐα, η πειρατεία και το κούρσος, οι μοναστηριακές κτήσεις (μετόχια) της Πάτμου και τα νησιά της αρχαίας Μιλήτου αποτελούν τις πιο αντιπροσωπευτικές συνεκτικότητες που διαπιστώνονται ιστορικά στη “μικρονησία” του βορείου τμήματος των Δωδεκανήσων.
